´"Bu Vatan Kimin" şiiri ie tanıdığımız şair, 16 Temmuz 1902 tarihinde babasının öğretmenlik yaptığı İnebolu’da doğdu. Göçmen bir ailenin yedi çocuğundan biri olan Orhan Şaik’in annesi Şefika Hanım babası ise Mehmet Cevdet Efendi’dir. Asıl adı Hüseyin Vehbi olan şair, Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver’in her öğrencinin bir Türk ismi alması ile ilgili çıkarttığı genelge sebebi ile daha sonradan adını değiştirerek Orhan ismini aldı.

İlköğretimini Kastamonu’da tamamladı. Orta Öğretimine ise Kastamonu’da başladı, abisinin öğretmen olarak bulunduğu Aydın’da devam etti fakat ailesinin maddi sıkıntıları sebebi ile onlara destek olmak için dokuzuncu sınıfta iken okuluna ara vermek zorunda kaldı. Bir süre Kastamonu Özel İdaresi’nde tarik katibi ve İstatislik Müdürlüğün’nde yine katip olarak çalıştı. Halkla içiçe büyüyen ve Türk kültürüne, örf ve adetlerine çok aşina ve hayran olan Orhan Şaik daha sonra Ankara Dâru’l Muallimîn’e (öğretmen okulu) devam ederek 1922 yılında mezun oldu ve öğretmenlik hayatına başladı. Giresun, Samsun ve Balıkesir’de öğretmenlik yaptıktan sonra yine Balıkesir’de askerlik görevini yerine getirdi.

Daha sonra yarı bıraktığı eğitimine lise son sınıfın imtihanına girerek devam etmiştir. 1927 yılında Kastamonu Lisesi’nden mezun olabilen Orhan Şaik aynı yıl hem İstanbul Dâru’l Fünûn-u Edebiyyât Fakültesi’ne kayıt yaptırdı hem de Yüksek Öğretmen Okul imtihanında başarlı olup  devam etme hakkı kazandı.

Üniversite öğrencilik yıllarında hocası Fuat Köprülü’den çok etkilendi. Yine  o yıllarda birçok oryantalistle tanıştı, onlara Türkçe dersi verdi  böylece öğrencilik dönemini birçok yönden verimli ve hareketli hale getirdi. Edebiyat Fakültesi’nden mezun olduktan sonra ( 15 Ekim 1930) yeniden öğretmenlik yapmaya başladı.

Kastamonu, Malatya, Edirne,  Ankara ve Bursa’da öğretmenlik yaptıktan sonra 1939 yılında Mûsiki Öğretmen Okulu müdürlüğüne getirildi, okul Devlet Konservatuvarı’na çevririlince de müdürlük görevine devam etti. Edirne’ de bulunduğu  dönemde kendisi gibi öğretmen olan Ferhunde Hanım ile evlendi.

1944 yılında görevinden alınan Orhan Şaik Gökyay İstanbul 1 Numaralı Sıkı Yönetim Mahkemesi’nde 34 kişi ile birlikte yargılandı ve 11 aylık mahkûmiyettin ardından baraat etti. 1946 yılında Galatasaray Lisesi’ne atanarak öğretmenlik görevine devam etti.

1951 yılında Millî Eğitim Müfettişliği yapan Orhan Şaik Gökyay, Kültür Ateşesi ve Öğrenci Müfettişi olarak Londra’ya gönderildi. Orada üç yıl hizmet verdikten sonra 1954-1959 yılları arasında İstanbul Çapa Enstitüsü’ne yeniden öğretmen olarak atandı.  1959’da ise School of Oriental and African Studies’in Türkçe Bölüm Başkanı’nın daveti üzerine Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak Londraya tekrar gitti ve emekli olana dek oradaki görevini sürdürdü (1967).

Emekli olmasına rağmen üç yıl daha gönüllü olarak öğretmenliğe devam etti. Emekliliğinden 13 yıl sonra 80 yaşını aşmış olduğu halde önce Marmara Üniversitesi’nde, sonra da Mimar Sinan Üniversitesi’nde  Eski Türk Edebiyatı dersi verdi.

Meslek hayatı boyunca Türkiyenin birçok yerinde görev yapan Orhan Şâik Gökyay, katıldığı kongreler sebebi ile de Avrupa’nın birçok ülkesine seyahat etme fırsatı buldu.

Şair Orhan Şaik Gökyay’ın  yazdığı ilk şiirleri Kastamonu’daki Açısöz Gazetesi’nde yayınlandı. Şiirlerinde ‘’Gökyay’’, ‘’Şaik’’ ve ‘’Mechul’’ mahlâslarının yanı sıra ‘’Birisi’’, ve ‘’Meserret’’ gibi takma isimler de kullandı. İlk şiirlerini aruzla yazan daha sonra halk tarzı kullanarak devam eden şairin bilinen 61  şiiri vardır.

Kastamonu’da öğretmenlik yaptığı döneme denkgelen Millî Mücâdele yıllarında Mehmet Âkif Ersoy’la tanışma ve ona bazi şiirlerini gösterme fırsatını bulmuştur.

Orhan Şaik Gökyay başarılı çalışmaları ve hizmetlerinden dolayı birçok ödüle layık görülmüştür. Bunlar:

Kültür ve Turizm Bakanlığı -Anıt-Kabir Senaryosu Birincilik Ödülü  (1972)

Kültür ve Turizm Bakanlığı- Kültür ve Sanat Hizmet Ödülü (1981)

Ankara Folklor Araştırmaları Kurulu- İhsan Diçer Türk Folkloruna Hizmet Ödülü (1982)

Türk Yazarlar Birliği- Türk Kültürü’ne Hizmet Ödülü (1988)

Ayrıca 1989 yılında Edebiyat Fakültesi Dekanlığı’nın teşebbüsü ve  İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun kararı ile kendisine  Fahri Doktorluk Pâyesi verilmiştir.

Değerli kitaplardan oluşan kütüphanesini  Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi’ne bağışlayan Orhan Şaik Gökyay 2 Aralık 1994 tarihinde hayatını kaybetti ve Üsküdar Nakkaştepe Mezarlığı’na defnedildi.

Kastamonu Merkez’de Orhan Şaik Gökyay Güzel Sanatlar Lisesi ve Orhan Şaik Gökyay İlkokulu bulunmaktadır. Ayrıca ‘’Orhan Şaik Gökyay’’ ismi Kastamonu Merkez’de bir sokağa verilmiştir.

Eserleri:
Yayın hayatına şiirle başlayan Orhan Şâik Gökyay, araştırmacılığı ve eleştirmenliği ile de dikkat çekmektedir.
• 1.Dede Korkut,Arkadaş Basımevi,İstanbul,1938
• 2.Bugünkü dilde Dede Korkut Masalları,A.Halit Kitabevi,İstanbul,1939
• 3.Devlet Konservatuvarı Tarihçesi,Maarfi Basımevi,Ankara,1941
• 4.Kabusname(Mercimek Ahmet),Yeniden gözden geçiren:O.Şaik Gökyay,Maarif Matbaası,İstanbul,1994; 2.bas.(1966),3.bas.(1974)
• 5.Katip Çelebi;Hayatı,Şahsiyet ve Eserleri,TTK Basımevi,Ankara,1957
• 6.Zekerriyazade,Ferah Cebre Fetihnamesi;Açıklamalarla hazırlayan:O.Şaik Gökyay,Hilal Matbaacılık,İstanbul,1975
• 7.Bugünkü Dille Dede Korkut,Remzi Kitabevi,İstanbul,1964
• 8.Düçent-name:Doğan Kardeşler Matb.,İstanbul,1964
• 9.Katip Çelebi’den Seçmeler,Milli Eğitim Bas.,İstanbul,1964
• 10.Ahmet Rasim,Eşkal-i Zaman, Hazırlayan:O.Şaik Gökyay,Milli Eğitim Bas.,İstanbul,1969
• 11.Katip Çelebi,Mizanü’l-Hakk fi İhtiyar’l Ahankk(En Doğruyu Sevmek İçin Hak Terazisi),Milli Eğitim Bas.,1972,Kervan Yay,1980
• 12.Dede Korkud’un Kitabı,Milli Eğitim Bas.,İstanbul,1973
• 13.Katip Çelebi,Tuhfetü’l-Kibar fi Esfari’l-Bihar(Deniz Savaşları Hakkında Büyüklere Armağan),Açıklamalarda Yayına Haz.:O.Şaik Gökyay,Milli Eğitim Basımevi,İstanbul,1973;Kervan Yay., 1980
• 14.Dede Korkut Hikayeleri,Milli Eğitim Basımevi,1976,Kervan Yay.,1980;Dergah,1985
• 15.Bir Kaç Şiir(İngilizcede çevrileri ile birlikte),Hilal Matb.,1976,İstanbul,
• 16.Gelibolulu Mustafa Ali,Mevaidü-nefais fi Kevaidi’l Mecalis(Görgü ve Toplum Kuralları Üzerinde Ziyafet Sofraları),Hazırlayan:O.Şaik Gökyay,2 cilt,Kervan Yay., İst., 1978
• 17.Destursuz Bağa Girenler,Dergah Yay.,İstanbul-1982
• 18.Katip Çelebi(Yaşamı,Kişiliği ve Yapıtlarından Seçmeler), Türkiye İş Bank. Kültür Yay.,Ankara,1982
• 19.Gelibolulu Mustafa Ali,Halatu’l-Kahire Mine’l-Adati’z-Zahire,Sadeleştiren:O.Şaik Gökyay,Kültür ve Turizm Bak.Yay.,Ankara,1984
• 20.Katip Çelebi,Kültür ve Turizm Bak., Yay.,Ankara,1986
• 21.Molla Lütfi, Kültür ve Turizm Bak., Yay.,Ankara,1987